تمهيد سوم [ مسؤوليت رئيسان و مزدوران ] و اما طايفه دوم كه رئيس است ؛ پس آنها ، جماعتى هستند كه در امر زراعت و غراست از دهقان پايين‌تر و از شاگردان و مزدوران بالاتر مىباشند . به جهت مالكيت ايشان مر آلات و اسباب زراعت و قليلى از آب و زمين ده و قريه ، و به اين اعتبار داخل در دهقان و به اعتبار اشتغال خود ايشان به امر زراعت ، ملحق به شاگرد و مزدور مىباشند و آنها را رئيسان گويند . يعنى رئيس و مقدم بر طايفهء دوم است كه شاگرد و مزدور است و آداب و شرايط امر خلافت ايشان ، همان است كه از براى طايفه اول مذكور شد ، با زيادتى اينكه بايد در ميان رعيت و شاگردان و مزدوران ، تسويه و عدالت را مراعات كنند و قوى را بر ضعيف ، ترجيح ندهند و رشوه نگيرند و رعايا را آسوده و مرفّه الاحوال دارند و طمع را از مال ، ملك و خدمت رعيت ببرند و قانع و كوتاه دست باشند و از فساد و افساد ، دورى نمايند و به صلاح و اصلاح ، زندگانى كنند و مفسدين را پامال كنند و مصلحين را پر و بال دهند و صاحبان فساد و فضول را تأديب نمايند و توبه دهند و امر به معروف و نهى از منكر را به جاى آرند و ناصر حق و مقوى دين و اهل دين باشند و به شرايط رياست و رعيت‌دارى ، قيام نمايند و معنى حديث « كلّكم راع و كلّكم مسؤول عن رعيّته » « 1 » را فراموش نكنند و بدانند كه هر خير و شرى كه از رعايا صادر گردد ، مثل ثواب يا عقاب آنها ، در ديوان اعمال ايشان كه رئيسانند و دالّ بر خير و شرّند ، ثبت نموده مىشود .

--> ( 1 ) . ارشاد القلوب : 184